Με εξαιρετική ανταπόκριση από την επιστημονική κοινότητα και το ευρύτερο κοινό πραγματοποιήθηκε το Σαββατοκύριακο 25–26 Απριλίου 2026 το διεθνές διεπιστημονικό συνέδριο που διοργάνωσε το Ίδρυμα Μαραγκοπούλου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΙΜΔΑ), σε συνεργασία με το Κοινό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ταυτότητα, Εκπαίδευση και Ικανότητες για Δημοκρατικό Πολιτισμό» του ΕΚΠΑ και του European Wergeland Centre.

Την έναρξη των εργασιών πλαισίωσαν η εισαγωγική προσφώνηση εκ μέρους των διοργανωτών, του Προέδρου του ΙΜΔΑ, Καθηγητή Λίνου- Αλέξανδρου Σισιλιάνου, οι χαιρετισμοί από τους Κοσμήτορες της Νομικής Σχολής κ. Κωνσταντίνο Χριστοδούλου και της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ κ. Δημήτρη Δρόσο, καθώς και κεντρικές ομιλίες από τον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας κ. Μιχαήλ Πικραμένο και τον κ. Villano Qiriazi, Επικεφαλής του Τομέα Εκπαίδευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Το συνέδριο φιλοξένησε περισσότερους από 90 εισηγητές και εισηγήτριες από μεγάλο αριθμό χωρών, αναδεικνύοντας τον έντονα διεθνή και πολυδιάστατο χαρακτήρα του εγχειρήματος. Οι εργασίες εκτυλίχθηκαν σε τρία θεματικά πάνελ υψηλού επιπέδου, δεκατρείς (13) παράλληλες συνεδρίες ανακοινώσεων και ένα πάνελ αναρτημένων εργασιών (posters). Η θεματολογία του συνεδρίου αντικατόπτρισε το εύρος και την πολυπλοκότητα των σύγχρονων προκλήσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τον δημοκρατικό πολιτισμό.

Στο επίπεδο του κράτους δικαίου και των θεσμών, εξετάστηκαν ζητήματα που αφορούν στη δημοκρατική διακυβέρνηση στην ψηφιακή εποχή, στην καταπολέμηση της διαφθοράς, στις αγωγές SLAPP ως εργαλεία πολιτικής καταστολής και στα όρια της ελευθερίας της έκφρασης απέναντι σε νέες μορφές περιορισμού της. Ιδιαίτερη προσοχή αφιερώθηκε στις απειλές που αντιμετωπίζει ο ψηφιακός δημόσιος χώρος, συμπεριλαμβανομένης της κρατικής παρακολούθησης και της ανόδου ημιαυταρχικών τάσεων εντός ευρωπαϊκών συστημάτων.

Στο πεδίο των ευάλωτων ομάδων και της κοινωνικής δικαιοσύνης, οι εισηγήσεις κάλυψαν θέματα όπως η έμφυλη βία και οι δικαιοπολιτικές κατακτήσεις για την αντιμετώπισή της, η νομική προστασία προσφύγων και ασυνόδευτων ανηλίκων, οι κίνδυνοι εμπορίας ανθρώπων, καθώς και η γυναικοκτονία ως έγκλημα με ρατσιστικά χαρακτηριστικά. Συζητήθηκε επίσης η έννοια και η αξιολόγηση της συναίνεσης στο πλαίσιο της ΕΣΔΑ και της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης.

Η τεχνητή νοημοσύνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτέλεσαν έναν από τους πιο δυναμικούς άξονες του συνεδρίου. Εξετάστηκαν η ηθική της τεχνητής νοημοσύνης υπό το πρίσμα του διεθνούς δικαίου, οι νέες μορφές «ιδιωτικής εξουσίας» που αναδύονται μέσα από αλγοριθμικά συστήματα, αλλά και οι δυνατότητες αξιοποίησης της τεχνολογίας για την ενίσχυση δημοκρατικών δεξιοτήτων στην εκπαίδευση.

Εκτενής ήταν επίσης η συζήτηση για την εκπαίδευση ως πεδίο καλλιέργειας δημοκρατικού πολιτισμού, με εισηγήσεις που κάλυψαν ζητήματα από την προσχολική έως την τριτοβάθμια εκπαίδευση, τη διαπολιτισμική αγωγή, την εκπαίδευση για τα ανθρώπινα δικαιώματα μέσα από λογοτεχνία, κινηματογράφο και ιστορία, καθώς και καινοτόμες παιδαγωγικές προσεγγίσεις για την ενεργό πολιτειότητα.

Εκφράζουμε τις θερμές ευχαριστίες σε όλες και όλους τους συμμετέχοντες, τους χορηγούς επικοινωνίας και στο κοινό που παρακολούθησε με ενδιαφέρον και αμεσότητα τις εργασίες. Η αθρόα συμμετοχή και η ποιότητα των ανακοινώσεων επιβεβαιώνουν ότι η προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του δημοκρατικού πολιτισμού παραμένει ζωντανή επιστημονική και κοινωνική αναγκαιότητα.

Μπορείτε να βρείτε το πρόγραμμα του συνεδρίου εδώ.