Το Ίδρυμα Μαραγκοπούλου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου χαιρετίζει ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της ουσιαστικής συμμετοχής και εκπροσώπησης των παιδιών ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Στις 7 Σεπτεμβρίου 2026 υιοθετήθηκαν τροποποιήσεις των άρθρων 36 και 44 του Κανονισμού του ΕΔΔΑ, με τις οποίες εισάγεται η δυνατότητα διορισμού ανεξάρτητου εκπροσώπου για ένα παιδί στο πλαίσιο της διαδικασίας ενώπιον του Δικαστηρίου. Οι τροποποιήσεις θα τεθούν σε εφαρμογή στις 25 Μαρτίου 2027.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το νέο άρθρο 36 §3bis, μετά την κοινοποίηση μιας προσφυγής και όταν υφίστανται ειδικές περιστάσεις που το απαιτούν, ο Πρόεδρος του Τμήματος μπορεί να ζητήσει από την καθ’ ης η προσφυγή Κυβέρνηση ή την Κυβέρνηση άλλου ενδιαφερόμενου συμβαλλόμενου κράτους να εξασφαλίσει, σύμφωνα με την οικεία εθνική διαδικασία, τον διορισμό ανεξάρτητου εκπροσώπου για το παιδί από δικαστήριο, άλλη αρμόδια εθνική αρχή ή Δικηγορικό Σύλλογο. Η τροποποίηση του άρθρου 44 επεκτείνει, κατ’ εξαίρεση, τη δυνατότητα αυτή και στα παιδιά που έχουν προσκληθεί ή έχουν λάβει άδεια να παρέμβουν στη διαδικασία ως τρίτοι.

Η ουσιαστική πρόσβαση των παιδιών στη δικαιοσύνη δεν περιορίζεται στην τυπική συμμετοχή τους στις διαδικασίες. Απαιτεί την ύπαρξη κατάλληλων εγγυήσεων, ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική και ανεξάρτητη εκπροσώπησή τους, ιδίως σε περιπτώσεις σύγκρουσης συμφερόντων ή άλλων περιστάσεων που ενδέχεται να μην επιτρέπουν την επαρκή εκπροσώπησή τους μέσω των συνήθων διαδικασιών.

Οι τροποποιήσεις αυτές αποτελούν, επομένως, μια σημαντική προσθήκη στις διαδικαστικές εγγυήσεις που παρέχονται στα παιδιά ενώπιον του Δικαστηρίου. Η πρακτική εφαρμογή τους θα είναι ιδιαίτερα σημαντική και το ΙΜΔΑ αναμένει με ενδιαφέρον την επικείμενη Οδηγία Πρακτικής (Practice Direction), η οποία πρόκειται να εξειδικεύσει το πεδίο εφαρμογής και τον τρόπο υλοποίησής τους.

Η ενίσχυση της πρόσβασης των παιδιών στη δικαιοσύνη προϋποθέτει τη διασφάλιση ουσιαστικής ευκαιρίας να ακουστεί η φωνή τους, την αποτελεσματική συμμετοχή τους στις διαδικασίες που αφορούν τα δικαιώματά τους, καθώς και την κατοχύρωση των αναγκαίων διαδικαστικών εγγυήσεων για την προστασία των δικαιωμάτων τους.