Φέτος συμπληρώνονται 20 χρόνια από την απόφαση επί της ουσίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων (ECSR) επί της προσφυγής του Ιδρύματος Μαραγκοπούλου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου κατά Ελλάδας (Συλλογική Προσφυγή αρ. 30/2005), μιας απόφασης ορόσημο για την προστασία των κοινωνικών δικαιωμάτων και, ιδίως, για την ανάδειξη της στενής σχέσης μεταξύ περιβαλλοντικής προστασίας και δικαιώματος στην υγεία. (βλ. εδώ: https://www.coe.int/en/web/european-social-charter/processed-complaints/-/asset_publisher/5GEFkJmH2bYG/content/no-30-2005-marangopoulos-foundation-for-human-rights-mfhr-v-greece )

Η υπόθεση αφορούσε τις επιπτώσεις της εξόρυξης και αξιοποίησης του λιγνίτη και της λειτουργίας λιγνιτικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο περιβάλλον και στην υγεία του πληθυσμού, καθώς και την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων στις σχετικές δραστηριότητες. Με την απόφασή της, η Επιτροπή έκρινε ότι το δικαίωμα στην προστασία της υγείας, που κατοχυρώνεται στο άρθρο 11 του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη, περιλαμβάνει και το δικαίωμα σε ένα υγιές περιβάλλον και ότι τα μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη για την εφαρμογή του άρθρου 11 πρέπει να αποσκοπούν, μεταξύ άλλων, στην αντιμετώπιση των αιτιών βλάβης της υγείας που προκύπτουν από περιβαλλοντικές απειλές, όπως η ρύπανση.

Ειδικότερα, η Επιτροπή διαπίστωσε παραβιάσεις του άρθρου 2§4 του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη (δικαίωμα σε μειωμένο χρόνο εργασίας ή πρόσθετες άδειες μετ’ αποδοχών για εργαζομένους σε επικίνδυνες ή ανθυγιεινές εργασίες), του άρθρου 3§2 (διασφάλιση της εφαρμογής των ρυθμίσεων για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία μέσω μέτρων εποπτείας) και του άρθρου 11§§1–3 (δικαίωμα στην προστασία της υγείας). Η απόφαση ανέδειξε τις υποχρεώσεις του κράτους τόσο ως προς την αποτελεσματική προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων όσο και ως προς την πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπτώσεων της περιβαλλοντικής ρύπανσης στην υγεία του πληθυσμού.

Με αφορμή την επέτειο αυτή, το ΙΜΔΑ έχει την ιδιαίτερη χαρά να φιλοξενεί συνέντευξη του κ. Jean-Michel Belorgey, Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων κατά τον χρόνο έκδοσης της απόφασης και εισηγητή στην υπόθεση ΙΜΔΑ κατά Ελλάδας, ο οποίος μοιράζεται τις σκέψεις και τις εμπειρίες του σχετικά με τη σημασία της απόφασης, αλλά και, ευρύτερα, με την εξέλιξη της προστασίας των κοινωνικών δικαιωμάτων στην Ευρώπη. Μπορείτε να βρείτε τη συνέντευξη στα γαλλικά εδώ.

Η συνέντευξη αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη δράση του ΙΜΔΑ για την προάσπιση και προώθηση των κοινωνικών δικαιωμάτων, η οποία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την έρευνα, τη μελέτη και την εκδοτική δραστηριότητα. Στο πλαίσιο αυτό, το ΙΜΔΑ παρουσιάζει επίσης το προσφάτως εκδοθέν έργο του Ομότιμου Καθηγητή κ. Πέτρου Στάγκου, «Η Σφυρηλάτηση της Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Νομολογίας: οι αποφάσεις επί των συλλογικών προσφυγών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων», μια έκδοση που φωτίζει σημαντικούς σταθμούς στη διαμόρφωση και εξέλιξη της ευρωπαϊκής προστασίας των κοινωνικών δικαιωμάτων, καταδεικνύοντας παράλληλα τον καθοριστικό ρόλο της νομολογίας της Επιτροπής στην ενίσχυση της αποτελεσματικής προστασίας τους.