Το Ίδρυμα Μαραγκοπούλου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΙΜΔΑ) χαιρετίζει την ψήφιση με ευρεία συναίνεση του Νομοσχεδίου του Υπουργείου Δικαιοσύνης για την ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη και τη Καταπολέμηση της Βίας κατά των γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας (Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης).

Η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης συνιστά το πρώτο νομικά δεσμευτικό κείμενο στην Ευρώπη που αντιμετωπίζει σφαιρικά και διεξοδικά τις διαφορετικές μορφές βίας κατά των γυναικών[1]. Όπως έχει ήδη επισημάνει και η Εθνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), η Σύμβαση στοχεύει στην εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών περιλαμβάνοντας την ανάπτυξη διοικητικών πρακτικών και μέτρων που αποσκοπούν τόσο στην πρόληψη όσο και στην κατασταλτική αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας[2].

Αναμφισβήτητα, με την κύρωση της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης, επτά χρόνια μετά την υπογραφή της, το εθνικό δίκαιο επιτέλους εκσυγχρονίζεται με την κατάργηση αναχρονιστικών διατάξεων και θέτει επί τάπητος ουσιαστικά ζητήματα πρόληψης και καταπολέμησης της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας. Το Ίδρυμά μας εκφράζει την ελπίδα για εφαρμογή στην πράξη του ψηφισθέντος Νόμου και τη μη μετατροπή του σε «κενό γράμμα».

Αθήνα, 30 Μαρτίου 2018

 


[1] Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης την 7/4/2011 και υπογράφηκε την 11/5/2011 κατά την 121η συνεδρίαση του Συμβουλίου στην Κωνσταντινούπολη. Τέθηκε σε ισχύ στις 22/4/2014.

[2] Παρατηρήσεις ΕΕΔΑ επί του Σχ/Ν «Κύρωση της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη και την Καταπολέμηση της Βίας κατά των γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας και προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας», διαθέσιμες στον ακόλουθο σύνδεσμο: http://www.nchr.gr/images/pdf/apofaseis/isothta_fullwn/EEDA_Symvasi_Konstad.pdf

Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας

Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας, που έχει καθιερωθεί διεθνώς από τον ΟΗΕ, το Ίδρυμα Μαραγκοπούλου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΙΜΔΑ) θα ήθελε να τονίσει ότι η σημερινή μέρα είναι μια μέρα όχι μόνο εορτής και θαυμασμού αλλά και εγρήγορσης και προβληματισμού.

Τιμούμε αρχικά τις εργάτριες των εργοστασίων κλωστοϋφαντουργίας στη Ν. Υόρκη, που με τους ηρωικούς αγώνες που έδωσαν πριν από περίπου 160 χρόνια, ενάντια στα στερεότυπα και στις αντιξοότητες της εποχής, διεκδίκησαν την εξάλειψη διακρίσεων εις βάρος τους και την ίση μεταχείριση με τους άνδρες.

Με την πάροδο των αιώνων, αναμφίβολα έχει σημειωθεί πρόοδος χάρη βεβαίως και στις δράσεις υπερεθνικών και διεθνών οργανισμών όπως ο ΟΗΕ, η ΕΕ και το Συμβούλιο της Ευρώπης, χωρίς όμως να έχει επιτευχθεί ακόμα η πλήρης και ουσιαστική ισότητα των γυναικών. Αρκούν μόνο ορισμένα ενδεικτικά στοιχεία: μεγαλύτερο ποσοστό ανεργίας στις γυναίκες απ’ό,τι στους άνδρες[1], ανισότητα στην πρόσβαση στην αγορά εργασίας αλλά και στις αμοιβές απασχόλησης για ίσης αξίας εργασία[2], υποεκπροσώπηση σε αιρετά όργανα. Επίσης, δεν πρέπει να παραλειφθεί η περιθωριοποίηση των γυναικών μεταναστών και προσφύγων όπως και η έμφυλη βία. Από την άλλη πλευρά, σε κάποιες χώρες συνεχίζουν δυστυχώς ακόμη να εφαρμόζονται εις βάρος των γυναικών πρακτικές και παραδόσεις που υπονομεύουν τα διεθνώς κατοχυρωμένα Δικαιώματα του Ανθρώπου[3].

Σε εθνικό επίπεδο, το ΙΜΔΑ εκφράζει ικανοποίηση για την κατάθεση προς ψήφιση στη Βουλή του Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης με για την «Κύρωση της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη και την Καταπολέμηση της Βίας κατά των γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας και προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας»[4]. Το Ίδρυμά μας έχει ήδη επισημάνει την καθοριστική σημασία κύρωσης της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης, καθότι συνιστά το πρώτο νομικά δεσμευτικό κείμενο στην Ευρώπη που αντιμετωπίζει σφαιρικά και διεξοδικά τις διαφορετικές μορφές βίας κατά των γυναικών. Εξίσου σημαντική όμως είναι και η θέση σε διαβούλευση του Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών με σκοπό την «Προώθηση της ουσιαστικής ισότητας των φύλων και την καταπολέμηση της έμφυλης βίας», το οποίο, μεταξύ άλλων, προβλέπει την αύξηση της ποσόστωσης φύλου τουλάχιστον στο 40% σε κάθε ψηφοδέλτιο στις αυτοδιοικητικές και βουλευτικές εκλογές[5].

Το Ίδρυμά μας χαιρετίζει την ανάληψη των παραπάνω πρωτοβουλιών εκ μέρους της Πολιτείας, εκφράζοντας όμως την ελπίδα ότι αυτές θα αποτελέσουν μόνο την αρχή και όχι το επιστέγασμα των δράσεων για πλήρη και ουσιαστική ισότητα των φύλων. Ως εκ τούτου, θα συνεχίζει να παρακολουθεί με ενδιαφέρον τις εξελίξεις στα ζητήματα προστασίας των δικαιωμάτων των γυναικών σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, να αγωνίζεται και να είναι αρωγός σε κάθε προσπάθεια για βελτίωση της θέσης των γυναικών σε όλους τους τομείς.

Αθήνα, 8 Μαρτίου 2018

 


[1] Στη χώρα μας, το 2016, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το ποσοστό ανεργίας ήταν 28,1% για τις γυναίκες και 19,9% για τους άνδρες. Βλ. περισσότερες πληροφορίες στον ακόλουθο σύνδεσμο: http://www.statistics.gr/infograph/womenmen/bloc-2b.html?lang=el

[2] Εκτιμάται ότι η ετήσια αμοιβή των γυναικών στην Ελλάδα είναι 15% λιγότερη απ’ό,τι εκείνη των ανδρών.  Βλ. περισσότερες πληροφορίες στον ακόλουθο σύνδεσμο: http://www.kathimerini.gr/951589/gallery/periodiko-k/reportaz/h-epomenh-megalh-maxh

[3] Αρκεί να αναφέρουμε ενδεικτικώς τα ακόλουθα: ακρωτηριασμός γενετήσιων οργάνων κοριτσιών, στέρηση κληρονομικού δικαιώματος και απαγόρευση άσκησης αμειβόμενου επαγγέλματος, κ.ά.

[4] Επί του Σχεδίου Νόμου, η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) έχει καταθέσει κείμενο παρατηρήσεων το οποίο είναι διαθέσιμο στον ακόλουθο σύνδεσμο: http://www.nchr.gr/images/pdf/apofaseis/isothta_fullwn/EEDA_Symvasi_Konstad.pdf

[5] Βλ. άρθρα 10 και 11 του Σχεδίου Νόμου καθώς και το σχετικό Δ. Τύπου της Γ.Γ. Ισότητας των Φύλων:http://www.isotita.gr/%CE%B4%CE%B5%CE%BB%CF%84%CE%AF%CE%BF-%CF%84%CF%8D%CF%80%CE%BF%CF%85-o%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B3%CE%B3%CE%B9%CF%86-%CF%83%CF%84%CE%B7-%CE%B2%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%AE/. Το Ίδρυμά μας έχει υποστηρίξει την ανάγκη για ευθυγράμμιση της νομοθεσίας για τις βουλευτικές εκλογές με το άρθρο 116 παρ. 2 του Συντάγματος, προτείνοντας: «Ο αριθμός των υποψηφίων βουλευτών από κάθε φύλο πρέπει να ανέρχεται σε ποσοστό ίσο τουλάχιστον με το 1/3 του συνολικού αριθμού των υποψηφίων κάθε συνδυασμού. Τυχόν δεκαδικός αριθμός στρογγυλοποιείται στην επόμενη ακέραιη μονάδα, εφόσον το κλάσμα είναι ίσο με μισό της μονάδας και άνω». Βλ. για περισσότερες πληροφορίες, Πρόταση Διάταξης και Αιτιολογική έκθεση για τη συμμετοχή των γυναικών κατά το 1/3 στα ψηφοδέλτια των βουλευτικών εκλογών, 23.10.2007, στον ακόλουθο σύνδεσμο: http://www.mfhr.gr/parembaseis/articles-giwtopoyloy/63-protash-23-okt-2007.html

Το Ίδρυμα Μαραγκοπούλου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΙΜΔΑ) χαιρετίζει την ψήφιση – με ευρεία κοινοβουλευτική πλειοψηφία – του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων με θέμα την «Τροποποίηση του άρθρου 5 του ν.1920/1991 (Α΄11), με τον οποίο κυρώθηκε η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου «Περί Μουσουλμάνων Θρησκευτικών Λειτουργών» (Α΄182)».

Το ΙΜΔΑ υπενθυμίζει ότι η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), υπό την Προεδρία της Αλίκης Γιωτοπούλου-Μαραγκοπούλου, είχε εκδώσει αποφάσεις σχετικά με τους δι’αντιπροσώπου τελούμενους μουσουλμανικούς γάμους στην Ελλάδα (2003)[1], καθώς και για την τέλεση γάμων ανήλικων παιδιών από το Μουφτή στην Ελλάδα (2005)[2]. Πρόσφατα, ο Πρόεδρος της ΕΕΔΑ, κ. Γεώργιος Σταυρόπουλος, κλήθηκε να παραθέσει τις απόψεις της Επιτροπής επί του εν λόγω σχεδίου νόμου κατά τη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων. Στην ομιλία του παρέπεμψε στις παραπάνω αποφάσεις, καθώς και στις παρατηρήσεις της ΕΕΔΑ επί της 7ης Περιοδικής Έκθεσης της Ελλάδας (περίοδος 2005 - 2008) προς την Επιτροπή του ΟΗΕ για την εξάλειψη όλων των μορφών διακρίσεων κατά της γυναίκας[3] τονίζοντας την ανάγκη οι δικαστικές και διοικητικές αρμοδιότητες του Μουφτή να καταργηθούν[4].

Το ΙΜΔΑ θεωρεί ότι η ψήφιση αυτού του νόμου συνιστά ένα πρώτο βήμα για την προάσπιση των δικαιωμάτων της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης, ιδίως των γυναικών και των παιδιών. Πάγια θέση του Ιδρύματος όμως είναι ότι το ελληνικό Σύνταγμα και οι διεθνείς συνθήκες προστασίας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΔτΑ) υπερτερούν κάθε εθίμου και πρακτικής η οποία αντιστρατεύεται τα διεθνώς αναγνωρισμένα ΔτΑ. Ως εκ τούτου, η περαιτέρω μεταρρύθμιση του θεσμού του Μουφτή συνιστά επιβεβλημένο μέτρο.

Αθήνα, 12 Ιανουαρίου 2018


[1]http://www.nchr.gr/images/pdf/apofaseis/meionothtes/mousoulmanikos_gamos_dia_antiproswpou2003.pdf 

[2]http://www.nchr.gr/images/pdf/apofaseis/meionothtes/apofasi_peri_telesis_gamwn_anilikwn_paidiwn_apo_moufti2004.pdf 

[3]http://www.nchr.gr/images/pdf/apofaseis/ellinikes_ektheseis_en_ell_org/OHE/EEDA_%20CEDAW_%202010fin%20_2_.pdf 

[4] Το κείμενο της ομιλίας του Προέδρου της ΕΕΔΑ είναι διαθέσιμο στον ακόλουθο σύνδεσμο: http://www.nchr.gr/images/pdf/nea_epikairothta/Omilia_gia_Mufti.pdf Η ομιλία (βίντεο) είναι διαθέσιμη εδώ: http://www.hellenicparliament.gr/Vouli-ton-Ellinon/ToKtirio/Fotografiko-Archeio/#cdfb97c6-cc74-4387-bf0a-a85000ab09a5